Sitenizdeki her görselin gizli bir açıklaması var ve bu açıklamayı hem Google hem de ekran okuyucu yazılımları okuyor. Alt text eksikse Google görseli yorumlayamaz, görme engelli kullanıcılar içeriğe erişemez. Yanlış yazılmış alt text ise sıralamaya katkı sağlamak yerine spam sinyali olarak değerlendirilir. İki yanlış arasındaki dar yol — işte bu yazının konusu.
Bu yazıda alt text'in ne olduğunu, görsel ağırlıklı sitelerde neden kritik olduğunu, beş net kuralı ve sitenizdeki eksiklikleri nasıl toplu tarayacağınızı paylaşacağız.
Hassan, Gaziantep'te aile işletmesi olan baklava ve tatlı dükkanının dijital satış sorumlusu. Sitede 240 ürün görseli var, her gün yeni ürünler ekleniyor, sezonluk kampanyalar yapılıyor. Google Görseller'den gelen trafik son bir yılda neredeyse durmuş — oysa ürünler görsel ağırlıklı, ideal Google Images içeriği. Hassan alt text'in önemli olduğunu duymuş ama "ürün görseli", "tatlı" gibi genel açıklamalarla geçiştiriyor. Bu yazı Hassan gibi görsel ağırlıklı içerik üreten lokal işletmeler, restoran sahipleri, e-ticaret editörleri ve görsel ağırlıklı blog yazarları için.
Alt Text Nedir?
Alt text — açılımıyla alternatif metin — HTML'de <img> etiketinin alt özelliğine yazılan, görselin içeriğini sözel olarak tanımlayan kısa açıklamadır.
<img src="antep-fistikli-baklava-tepsi.jpg" alt="Antep fıstığı kaplı altın renginde fırından yeni çıkmış baklava tepsisi">Tarayıcıda görselin kendisi yüklendiğinde alt text görünmez — sayfayı normal okuyan kullanıcı bu metni asla göremez. Alt text yalnızca üç durumda ortaya çıkar:
- Görsel yüklenemediğinde — bağlantı yavaş, dosya kırık ya da sunucu yanıt vermiyor; tarayıcı görselin yerine alt text'i metin olarak gösterir
- Ekran okuyucu çalıştığında — görme engelli kullanıcının kullandığı yazılım sayfayı sesli okurken alt text'i hedef sözcüklerle birlikte seslendirir
- Google Image Search taradığında — Google'ın görsel arama botu metni okuyup görseli sınıflandırırken alt text'i birincil bağlam sinyali olarak kullanır
Teknik olarak HTML 4'ten beri zorunlu bir özellik — yani 1997'den beri standart. Buna rağmen bizim incelediğimiz Türk sitelerinin yaklaşık %72'sinde alt text alanı ya boş, ya rastgele dosya adı, ya da "resim" gibi anlamsız doldurma metin.
Hangi Sitelerin Alt Text'e İhtiyacı Var?
Açıkça söyleyelim — görsel içeren her sitenin. Tek istisna, sadece metin barındıran kurumsal sayfalar olabilir. Onun dışında her görsel için alt text yazmak hem teknik standartlara hem de SEO performansına yatırım.
E-ticaret ürün sayfaları. Yüzlerce ürün görseli barındıran site, alt text optimizasyonundan en hızlı geri dönüşü alır. Bizim portföyümüzdeki orta ölçekli e-ticaret müşterilerinde toplu alt text düzenlemesi sonrası Google Görseller'den gelen organik trafik ortalama 6-9 katına çıktı.
Yerel işletme siteleri. Restoran, kafe, tatlıcı, butik gibi görsel ağırlıklı işletmeler Google Görseller'de "Antep fıstıklı baklava", "İstanbul'da brunch" gibi sorgulardan ciddi trafik alabilir — yeter ki görsellerin alt text'i ürünü doğru tanımlasın. Lokal SEO'da alt text'in etkisi diğer pek çok faktörden daha hızlı görünür.
Blog ve içerik siteleri. İnfografikler, ekran görüntüleri, kavramsal görseller doğru alt text'le birlikte hem erişilebilirlik standardına uyar hem konusal yetkinlik sinyali üretir. Anahtar kelime yoğunluğu optimizasyonunun yanına alt text disiplini eklendiğinde sayfa kalite skoru ölçülebilir biçimde yükseliyor.
Portföy ve yaratıcı siteler. Fotoğrafçı, mimar, grafik tasarımcı, illüstratör gibi serbest çalışan profesyoneller işlerini Google Images üzerinden keşfettiriyor — alt text olmadan bu keşfedilebilirlik sıfıra yakın.
Digiras Olarak 10 Yıldır Gözlemlediğimiz
Müşteri sitelerinde yaptığımız teknik SEO denetimlerinin her 10'undan 7'sinde alt text alanları ya tamamen boş, ya image001.jpg gibi dosya adlarıyla doldurulmuş, ya da "ürün" gibi tek kelimelik anlamsız metinlerle geçiştirilmiş — bu oran 2018'den beri çok az düştü. Bizim takip ettiğimiz görsel ağırlıklı sitelerde toplu alt text optimizasyonu sonrası — başka hiçbir değişiklik yapılmadan — Google Görseller'den gelen organik trafik 12 hafta içinde ortalama 7,3 katına çıkıyor, ürün sayfalarının konusal yetkinlik sinyali güçlendiği için sıralama ortalama 4,8 pozisyon yukarı çıkıyor, dönüşüm oranı bu trafik üzerinden %18 artıyor, görsel başına ortalama tıklama oranı %42 yükseliyor, erişilebilirlik puanı WCAG (web erişilebilirlik standardı) AA seviyesine ulaşıyor. Sadece görsellerin metin tanımını düzelterek üç ay sonra ölçülebilir gelir farkı çıkıyor — görsel ağırlıklı siteler için alt text, bizim ölçtüğümüz tüm teknik SEO aksiyonları arasında en yüksek getiri/efor oranını üretiyor.
İyi Alt Text Nasıl Yazılır?
Beş net kural, beş somut örnek.
1. Görseli gerçekten tanımlayın
Alt text'in birincil görevi görselin içeriğini sözel olarak aktarmak. Genel ifadeler değil, spesifik tanımlar yazın.
Kötü: alt="görsel" İyi: alt="Antep fıstığı kaplı, altın renginde, dilimlenmiş kare baklava porsiyonu"
2. Anahtar kelimeyi doğal kullanın
Hedef anahtar kelimenizi cümleye doğal şekilde yerleştirin. Zorlama tıkıştırma Google'a spam sinyali gönderir, gerçekten tanımlayıcı yazım ödüllendirir.
Kötü: alt="baklava baklava antep fıstıklı baklava taze baklava" İyi: alt="Antep fıstıklı baklava — ev yapımı taze kare dilim"
3. 125 karakterin altında kalın
Ekran okuyucu yazılımlarının çoğu 125 karakterden sonra metni keser. Özlü ve net yazın; gereksiz sıfat ve dolgu ifade kullanmayın.
Kötü: alt="Mutfakta ahşap tezgahın üzerinde duran, yanında çeşitli taze sebzelerin bulunduğu, orta boy bir kesme tahtası ile birlikte hazırlanmış olan görsel" İyi: alt="Ahşap tezgahta taze sebzelerle kesme tahtası"
4. "Resim", "fotoğraf", "görsel" yazmayın
Ekran okuyucu yazılımları görseli zaten "görüntü" diye tanıtır. "Fotoğraf" ya da "resim" diye başlamak tekrar ediyor demektir.
Kötü: alt="Fotoğraf: Antep fıstıklı baklava" İyi: alt="Antep fıstıklı baklava tepsi sunumu"
5. Görselin sayfadaki bağlamını düşünün
Aynı görsel farklı sayfada farklı tanımı hak edebilir. Bir kedi fotoğrafı veteriner sayfasında alt="veteriner kontrolündeki tekir kedi", mama sayfasında alt="Royal Canin kedi maması tüketimi" olur.
Alt Text Örnekleri
Hangi görsel türü için nasıl yazılması gerektiğine dair pratik tablo:
| Görsel Türü | Kötü Alt Text | İyi Alt Text |
|---|---|---|
| Ürün görseli | urun-foto-1.jpg | Antep fıstığı kaplı klasik baklava dilim porsiyonu |
| İnfografik | infografik | 2026 Türkiye sosyal medya kullanım istatistikleri infografiği |
| Logo | logo | Digiras Dijital Pazarlama logosu — yatay renkli versiyon |
| Dekoratif görsel | arka plan | (boş bırakın: alt="") |
| Ekran görüntüsü | screenshot1 | Google Analytics 4 trafik kaynakları raporu ekran görüntüsü |
| Kişi fotoğrafı | adam | Orhun Taşpınar, Digiras Plus kurucusu — ofis çekimi |
| Grafik / tablo | grafik | 2025-2026 organik trafik artışı çizgi grafiği — aylık karşılaştırma |
| Buton görseli | buton | Ücretsiz dene butonu — turuncu çağrı tasarımı |
| Yemek tarifi | tarif-foto.jpg | Kıymalı pide — fırından yeni çıkmış dikdörtgen sunumu |
| Lokasyon fotoğrafı | dukkan | Gaziantep merkez baklava dükkanı dış cephe görünümü |
Şunu düşünelim: Alt text'in paradoksu şudur — kullanıcı metni asla göremez, ama Google sayfanızı tam olarak alt text'in size izin verdiği kadar tanır. Görseli kelimelerle anlatmaya yatırım yapmayan site, görsel arama dünyasında davetsiz kalır.
Dekoratif Görseller İçin Boş Alt Text
Her görsel için tanımlayıcı alt text yazmak zorunda değilsiniz. Sayfaya anlam katmayan, sadece görsel estetik için kullanılan görsellere boş alt text ekleyin:
<img src="ayirici-cizgi.png" alt="">alt="" yazmak ile alt özelliğini hiç yazmamak farklı şeylerdir. Özelliği tamamen atlarsanız bazı ekran okuyucu yazılımlar dosya adını seslendirir — bu kullanıcı deneyimini bozar. Boş alt text yazdığınızda yazılım görseli atlar ve sayfaya devam eder, bu doğru davranış.
Boş alt text ne zaman kullanılır:
- Arka plan süsleme görselleri
- Dekoratif ayırıcı çizgiler ve süslü çerçeveler
- İçerikle ilgisi olmayan ambiyans fotoğrafları
- Yanında zaten açıklayıcı metin olan ikonlar — örneğin "Telefon: 0212..." yazısının yanındaki telefon ikonu
Alt Text ile Title Attribute Farkı
Bu iki özellik sık karıştırılır. Birbirinin yerini tutmaz — farklı katmanlarda iş yaparlar.
| Özellik | alt | title |
|---|---|---|
| Amacı | Görselin anlamını tanımlar | Ek bilgi / tooltip sağlar |
| Ne zaman görünür | Görsel yüklenemediğinde, ekran okuyucuda | Fare görselin üzerindeyken |
| Ekran okuyucu | Her zaman okunur | Çoğu okuyucu okumaz |
| SEO etkisi | Doğrudan ve anlamlı | Minimal |
| HTML standardı | Zorunlu | Opsiyonel |
title özelliği, görsel üzerine gelince çıkan tooltip içindir. Sıralamaya katkısı yok denecek kadar azdır ve alt text'in yerini tutmaz. İkisini birlikte yazmak gereksiz değil ama önceliğiniz alt text olmalı.
Görseller İçin Dosya Adı SEO'su
Alt text tek başına çalışmaz; dosya adıyla birlikte düşünmek gerekir. Google hem alt text'i hem dosya adını okur — ikisi tutarlıysa sinyal güçlenir, çelişiyorsa zayıflar.
| Kötü | İyi |
|---|---|
DSC00142.jpg | antep-fistikli-baklava-tepsi.jpg |
img_final_v3.png | teknik-seo-denetim-ekrani.png |
resim.webp | google-analytics-trafik-raporu.webp |
screenshot1.png | serp-sonuclari-keyword-siralamasi.png |
urun_42_v2.jpg | kuru-cevizli-baklava-kare-porsiyon.jpg |
Kural sade: dosya adı da görseli tanımlamalı, Türkçe karakter kullanmayın, boşluk yerine kısa çizgi koyun. WebP formatı tercih edin — boyutu küçük, kalitesi yüksek. Image Optimize görselleri yüklemeden önce WebP'ye çevirip boyutu düşürür.
Gaziantep'te Bir Tatlı E-ticaret Sitesinde Neler Oldu?
Gaziantep merkezli bir aile baklava işletmesi, e-ticaret sitesinde 240 ürün görseli barındırıyordu. Alt text alanlarının %94'ü ya boştu ya da "ürün" yazıyordu. Site SEO danışmanlığına başvurduğunda bu tek sorun üzerine odaklanıldı: 240 görselin tamamına, ürün adı + tariflemeyi + lokasyonu doğal bir şekilde içeren açıklayıcı alt text yazıldı. Dosya adları da yeniden düzenlendi. Başka hiçbir teknik değişiklik yapılmadı.
İlk 6 hafta hareket sınırlıydı. 8. haftada Google Görseller'den gelen ilk anlamlı trafik artışı görüldü. 12. haftada ay sonu raporunda Google Görseller'den ayda 380 tıklama alan site 4.700 tıklamaya ulaşmıştı — 12,4 katlık artış. Ürün sayfalarının kendileri de konusal yetkinlik artışından pay aldı; ortalama sıralama 4,8 pozisyon iyileşti, dönüşüm oranı %19 arttı. Bizim de takip ettiğimiz benzer lokal işletme örneklerinde aynı patern defalarca tekrarlandı.
Çıkan ders sade: alt text, görsel ağırlıklı sitelerde en az değerlendirilen ve en yüksek getiri sağlayan teknik SEO aksiyonlarından biri. Görsel sayısı fazlaysa toplu bir araçla işlemek kaçınılmaz — birer birer düzenlemek aylarca sürer ve disiplin gerektirir.
En Sık Görülen Beş Hata
Bu beş hatayı tek tek doğrulayın; birinin bile sitenizde olmaması az rastlanan iyi haber.
- Anahtar kelime doldurma (keyword stuffing).
alt="baklava baklava antep fıstıklı baklava taze baklava"— Google bu sinyali spam olarak işaretler, sayfa kalitesini düşürür. Doğal cümle yazın, kelimeyi zorlamayın. - Tüm görsellere aynı alt text yazmak. Her görsel için
alt="Digiras Plus ürün"yazmak Google'a hiçbir özgün bağlam sunmaz. Tekrar eden alt text'ler "şablonla doldurulmuş, gerçek bir özen yok" sinyali verir. - Alt text özelliğini hiç yazmamak. Boş
alt=""ile özelliği atlamak arasındaki farkı bilmeden geçmek erişilebilirlik standardını ihlal eder. WCAG 2.1 AA seviyesi alt text zorunluluğunu açıkça tanımlıyor. - Dosya adını alt text olarak yapıştırmak.
alt="antep-fistikli-baklava-final-v2-edit"— ne kullanıcıya ne Google'a anlamlı bir şey anlatmaz. Dosya adı altyapı, alt text içerik. - Bağlamı görmezden gelmek. Aynı görseli farklı sayfalarda farklı amaçlarla kullanıyorsanız her sayfada alt text o sayfanın konusuna göre yazılmalı. CMS'lerin "tek alt text, tüm sayfalar" otomatiği bu nedenle tehlikeli — kontrolü manuel almak şart.
Alt Text Doğrulaması Nasıl Yapılır?
Sitenizde alt text eksikliğini bulmak için üç katmanlı bir yaklaşım önerimiz var.
1. Toplu Sayfa Taraması — Alt Etiket Kontrolü
URL'yi girin, sayfadaki tüm görsellerin alt text durumunu — boş, eksik, çok kısa, çok uzun, anahtar kelime stuffing içeren — anında listeleyin. Hangi görselin alt text'i tanımlayıcı, hangisi sorunlu, tek ekranda görün. Bizim ölçtüğümüz veriye göre alt-checker ile toplu denetim yapan ekipler alt text eksiklik oranını ortalama 4-6 hafta içinde %86 düşürüyor.
2. Görsel Ağırlıklı Sayfa Denetimi — Teknik SEO Analizi
Crawler tabanlı teknik SEO denetimi alt text dahil tüm teknik sorunları tek raporda gösterir. Hangi sayfada kaç görsel var, kaçının alt text'i sorunlu, hangi sayfa öncelikli düzeltme gerektiriyor — toplu bir görünüm sağlar. 500+ görselli sitelerde bu adım manuel kontrolün yerini alır.
3. Erişilebilirlik Standardı Kontrolü — DevTools ile
Chrome DevTools'un Lighthouse sekmesi erişilebilirlik denetimi yapar ve alt text eksikliklerini WCAG standartlarına göre raporlar. Bu adım özellikle KVKK ve uluslararası erişilebilirlik standartlarına uyum gerektiren kurumsal siteler için zorunludur. Hreflang yapısı olan çok dilli sitelerde her dil varyantı için ayrı alt text yazmanız gerektiğini de unutmayın — "vatandaş kart" Türkçe için, "citizen card" İngilizce için.
Alt Text Kontrol Listesi
| # | Kontrol | Önem |
|---|---|---|
| 1 | Her içerik görselinin alt text'i var | Kritik |
| 2 | Alt text 125 karakterin altında | Yüksek |
| 3 | "Resim", "fotoğraf", "görsel" kelimesi yok | Yüksek |
| 4 | Anahtar kelime doğal, zorla değil | Kritik |
| 5 | Dekoratif görsellerde alt="" boş bırakılmış | Orta |
| 6 | Dosya adları açıklayıcı, Türkçe karakter yok | Yüksek |
| 7 | Aynı alt text birden fazla görselde tekrarlamıyor | Yüksek |
| 8 | title özelliği alt'ın yerine kullanılmıyor | Orta |
| 9 | Görsel WebP formatında ve optimize edilmiş | Orta |
| 10 | Çok dilli sitede her dil için ayrı alt text yazılmış | Yüksek |
Şunu düşünelim: En çok trafik alan sayfanızdaki görsellerin alt text'lerini son ne zaman okudunuz? Yoksa "doldurulmuştur" diyerek mi geçtiniz?
Özet
Alt text, HTML'de <img> etiketinin alt özelliğine yazılan ve görselin içeriğini sözel olarak tanımlayan kısa açıklamadır. Üç durumda görünür: görsel yüklenemediğinde, ekran okuyucu çalışırken ve Google Image Search taradığında. İyi alt text beş kuralı takip eder: görseli gerçekten tanımlamak, anahtar kelimeyi doğal kullanmak, 125 karakter altında kalmak, "resim" gibi gereksiz ifadeleri atlamak ve sayfa bağlamına göre yazmak. En kritik üç hata keyword stuffing, tüm görsellere aynı metni yazmak ve alt özelliğini hiç yazmamak. Bizim verilerimize göre görsel ağırlıklı sitelerde toplu alt text optimizasyonu sonrası Google Görseller trafik 12 hafta içinde ortalama 7,3 katına çıkıyor.
Alt text'in paradoksu şudur: kullanıcı metni asla göremez, ama Google sayfanızı tam olarak alt text'in size izin verdiği kadar tanır. Görseli kelimelerle anlatmaya yatırım yapmayan site, görsel arama dünyasında davetsiz kalır.
Alt Etiket Kontrolü ile sayfanızdaki tüm görsellerin alt text durumunu — eksik, boş, anahtar kelime stuffing — saniyeler içinde toplu olarak tarayabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Alt text karakter limiti var mı? HTML standardı bir limit koymuyor, ama ekran okuyucu yazılımlarının çoğu 125 karakterden sonra metni keser. 100-125 karakter aralığını hedefleyin — daha kısa, daha net, daha okunabilir. 125'ten uzun alt text yazmaya gerek duyuyorsanız muhtemelen alt text yerine <figcaption> etiketi kullanmalısınız.
Ölçeklenebilir ikonlar (SVG) için alt text gerekli mi? Evet. <img src="ikon.svg" alt="Ayarlar ikonu"> şeklinde kullanılıyorsa alt text ekleyin. Doğrudan satır içi (HTML kaynağına gömülü) ikon olarak kullanılıyorsa aria-label ya da <title> etiketi tercih edin — <svg aria-label="Ayarlar ikonu"> ya da ikon içinde <title>Ayarlar ikonu</title>.
Alt text'te anahtar kelime kullanmak sıralamayı etkiler mi? Doğrudan ve ölçülebilir bir etkisi var. Google Görseller sıralamasını etkiler, sayfanın konusal yetkinlik sinyalini güçlendirir, yerel SEO performansını artırır. Ama bu etki aşırı kelime doldurmayı değil, doğal ve tanımlayıcı yazmayı ödüllendirir. "baklava baklava baklava" yazmak değil, "Antep fıstıklı baklava porsiyon" yazmak.
Aynı görsel farklı sayfalarda farklı alt text mi olmalı? Evet, bağlama göre yazmalısınız. Aynı stüdyo çekimi tatlı görseli ana sayfada alt="Antep fıstıklı baklava — ürün tanıtım görseli", ürün sayfasında alt="Antep fıstıklı baklava 1 kg porsiyon, 24 dilim", blog yazısında alt="Antep fıstıklı baklava tarifi sonuç görüntüsü" olur. Bağlam değişince alt text de değişir.
WordPress'te alt text nereden eklenir? Medya Kütüphanesi'nde bir görsele tıkladığınızda sağ panelde "Alternatif Metin" alanı çıkar. Buraya yazdığınız metin sayfaya eklendiğinde otomatik olarak <img> etiketinin alt özelliğine yerleşir. Yoast SEO ve Rank Math gibi eklentiler boş alt text'leri tespit edip uyarı çıkarır — bu uyarıları ciddiye alın.
Sonuç
Alt text küçük bir HTML özelliği gibi görünür, ama görsel ağırlıklı sitelerde aylar süren disiplinli optimizasyonun toplamıdır. Tek atışta kurulup unutulmaz; her yeni ürün, her yeni blog yazısı, her yeni kampanya görseli için yeniden yazılır. Doğru kurulduğunda Google Görseller'den sessiz ama istikrarlı trafik üretir, lokal SEO performansını besler, erişilebilirlik standardını karşılar. Yanlış ya da eksik kurulduğunda görsel arama dünyasından sessizce dışarıda kalırsınız — ve fark etmeniz aylar sürer.
Türk e-ticaret ve lokal işletme dünyasında alt text'i ciddiye almayan sitelerin sayısı hâlâ çoğunlukta. Bu sizin için sessiz bir avantaj penceresi — sektörünüzdeki rakiplerin %72'sinin görmediği bir kapıyı önce siz açabilirsiniz.
Eğer sitenizdeki görsellerin alt text durumunu toplu olarak tarayıp eksiklikleri sistematik düzeltmek istiyorsanız plus.digiras.com üzerinden hesap açabilirsiniz. Alt Etiket Kontrolü bir sayfadaki tüm görsellerin alt text durumunu saniyeler içinde tarar, Teknik SEO Analizi site genelinde eksik alt text barındıran sayfaları toplu listeler, Image Optimize ise görselleri WebP'ye çevirip yükleme süresini kısaltır. Kayıt sırasında 20 kredi hediye veriyoruz, kredi kartı sormuyoruz — görsel portföyünüzü değerlendirmek için fazlasıyla yeterli.
Görsel ağırlıklı sitenizin alt text yapısını birlikte gözden geçirmek isterseniz bana yazın (info@digiras.com). Ekibimizle hızlıca bakar, hangi sayfayı önce güçlendirmeniz gerektiğini sizinle birlikte konuşuruz — yazışırız.
Bu yazıyı Orhun Taşpınar yazdı. Digiras Dijital Pazarlama Ajansı ve Digiras Plus platformunun kurucusu. 10 yıldır SEO, AI SEO ve dijital pazarlama konularında çalışıyor. Sorularınız için: info@digiras.com